İçindekiler
İçinde bulunduğunuz binada asansör her hareketlendiğinde “tak, gıcırtı, vınlama, pat diye çarpma” sesleri duyuyorsanız yalnız değilsiniz. Asansörlerin gürültülü çalışması, yalnızca konforu düşürmekle kalmaz; aynı zamanda yaklaşan bir mekanik arızanın, bakım hatasının veya montaj zafiyetinin en net işaretidir. Peki asansör neden gürültülü çalışır? Cevap çoğu zaman raylardan, kılavuz pabuçlardan, motor kayışlarından veya kaçak bakım uygulamalarından gelir. Bu kapsamlı rehberde en sık rastlanan 7 gürültü tipini, nedenlerini ve kalıcı çözümlerini adım adım açıklıyoruz.
Ayrıca asansörlerin sürekli bozulmasının temel nedenlerini merak ediyorsanız, bakım periyotlarının aksatılmasının nelere yol açtığını o yazımızda detaylandırdık. Gelin önce sessiz bir asansörün aslında ne kadar “konuşkan” olduğunu dinleyelim.
Asansör kabini yukarı-aşağı hareket ederken ray ile kılavuz pabuç arasında oluşan sürtünme, en sık duyulan metalik gürültü kaynağıdır. Pabuç balatalarının aşınması veya ray yüzeyinin yeterince yağlanmaması bu sesi katlayarak artırır. Özellikle eski binalardaki asansörlerde ray yüzeyinde oluşan çukurcuklar ve paslanma, her katta “zırrrt” benzeri keskin bir sese yol açar. Çözüm: Düzenli ray yağlama sistemi ve pabuç balatalarının periyodik bakım ile değişimi. Bu konuda yetkisiz kişilerce yapılan bakımlar sorunu derinleştirir.
Rayların birleşim noktalarındaki yükseklik farkı veya açısal bozulma, kabin her birleşim noktasından geçerken vuruntu yapar. Bu durum ilerleyen zamanda mekanik aşınmayı hızlandırarak halatların dahi sıyrılmasına neden olabilir. Asansörünüzü servis dışı arızası nasıl giderilir yazımızda anlattığımız gibi, ray hizalama ölçümü lazer cihazlarla yapılmalıdır.
Makine dairesinde veya halat kanalında duyulan düşük frekanslı uğultu genellikle motor yataklarından gelir. Eğer asansör motoru eski tip redüktörlü ise dişli aşınması “uğultulu vınlama” yapar. Ayrıca halat gerginliğinin eşit olmaması veya halatların kılavuz makaralarına sürtmesi de yüksek perdeli bir gıcırtıya sebep olur. Unutmayın: asansör motor fiyatları yüksek olabilir ancak sessiz çalışan bir motor uzun vadede tamir masraflarından tasarruf ettirir.
Asansör kapılarının açılıp kapanması sırasında oluşan keskin gıcırtı çoğunlukla kapı rayının yağsız kalmasından veya ray içinde birikmiş kir, macun gibi yabancı maddelerden kaynaklanır. Ayrıca kullanıcı hatası olarak kapıların zorlanması, sıkıştırılması kapı altı silindirlerinin eğilmesine neden olarak her açılışta “tak tuk” sesi üretir. Bu durum kapı motoruna da zarar verir. Çözüm için asansör kapı değişimi gerekebilir.
Voltaj dalgalanmaları kontaktörlerin hızlı açılıp kapanmasına yol açarak manyetik vızıltı sesi çıkarır. Özellikle büyük iş merkezlerinde ortak elektrik panosundan kaynaklanan dengesiz besleme, sürücü kartında titreşim oluşturur. Bu gürültü sadece rahatsız edici değil, aynı zamanda elektronik arızaların habercisidir. Voltaj koruyucu regülatör veya hat filtreleri sessiz çalışmayı geri getirebilir.
Periyodik bakımların aksatılması veya yetkisiz kişilerce yapılması, birçok farklı gürültüyü bir anda ortaya çıkarır. Örneğin ray gresi yerine motor yağı kullanmak pabuçları şişirir, sürtünmeyi arttırır. Ya da gevşek bir civata fark edilmez ve kabin her hareketinde duvara vurur. Asansörlerin sürekli bozulmasının en yaygın nedeni tam olarak budur. Aylık kontrollerin yapıldığı asansör revizyon sözleşmesi ile bu seslerin %90’ı önlenebilir.
Asansör tam kat hizasında dururken duyulan “gıcık” sesi fren balatalarının ray veya tambur yüzeyine sürtünmesindendir. Aşınmış fren balataları veya yayların gevşemesi, her duruşta çarpma hissi ve beraberinde ses getirir. Emniyet tertibatı (parachute) test esnasında veya kaçak durumunda devreye girdiğinde ise metalik bir sıyrılma sesi duyulur. Bu normaldir, ancak normal çalışmada da bu ses geliyorsa derhal asansör tamiri fiyatları 2026 rehberimizdeki uzmanlara başvurun.
Asansör neden gürültülü çalışır ve en tehlikeli gürültü türü hangisidir?
Asansör boşta iken neden uğultu yapar?
Asansör kalkarken “zırlama” sesi normal mi?
Komşumun asansörü çok gürültülü, bana ne gibi zararı olur?
Asansör kapısı kapanırken neden takırtı yapıyor?
Gürültüyü gidermek için ne kadar bütçe ayırmalıyım?
Voltaj dalgalanması asansörde neden ses yapar?
Evet, düzenli ve yetkili bakım, zamanında aşınan parçaların değişimi ve kullanıcıların bilinçli hareket etmesiyle asansörünüz neredeyse sessiz çalışabilir. Eğer hala “asansör neden gürültülü çalışır?” sorusunun cevabını evinizde deneyimliyorsanız, yapmanız gereken ilk şey bir uzmanla iletişime geçmek ve kapsamlı bir kontrol yaptırmaktır. Unutmayın: küçük bir gıcırtı, yarın büyük bir arıza faturası olarak dönebilir.